Alif News الف نیوز : مدیرِ اعلٰی: سیّد اکبر زاہد

عدالت، مذہب اور ہندوستانی تہذیب — ایک نازک سوال

نئی دہلی:
Supreme Court of India میں جاری سبرمالا ریفرنس کی سماعت کے دوران عدالتِ عظمیٰ نے ایک ایسا سوال اٹھایا ہے جو صرف قانونی بحث نہیں بلکہ ہندوستان کی تہذیبی روح سے جڑا ہوا دکھائی دیتا ہے۔ عدالت نے دریافت کیا کہ اگر ہر مذہبی روایت اور ہر عقیدتی عمل کو عدالتوں میں چیلنج کیا جانے لگے تو ہندوستانی تہذیب اور اس کی روحانی بنیادوں کا کیا ہوگا؟

نو رکنی آئینی بینچ کے روبرو داؤدی بوہرہ برادری میں “اخراج” (Excommunication) کے اختیار پر بحث جاری تھی۔ اسی دوران جسٹس B. V. Nagarathna نے کہا کہ ہندوستان کی تہذیب مذہب، روایت، خاندان اور سماجی رشتوں سے گہری وابستگی رکھتی ہے، اور اگر ہر مذہبی عمل عدالتوں میں سوال بن جائے تو معاشرہ ایک مسلسل تصادم کی کیفیت میں داخل ہوسکتا ہے۔

جسٹس M. M. Sundresh نے بھی تشویش ظاہر کرتے ہوئے کہا کہ اگر عدالتیں ہر مذہبی تنازع میں مداخلت کریں تو “مذاہب ٹوٹ جائیں گے” اور ہر فرد ہر روایت پر اعتراض اٹھانے لگے گا۔

یہ سوال ایسے وقت میں سامنے آیا ہے جب ملک میں مذہبی منافرت، سیاسی تقسیم اور فرقہ وارانہ کشیدگی کے واقعات مسلسل بڑھ رہے ہیں۔ ایک طرف آئین فرد کے بنیادی حقوق کی حفاظت کرتا ہے، تو دوسری طرف ہندوستان کی اجتماعی تہذیب صدیوں سے مذہبی تنوع، باہمی احترام اور روحانی ہم آہنگی پر قائم رہی ہے۔

سینئر وکیل Raju Ramachandran نے عدالت میں مؤقف اختیار کیا کہ آئین کے خلاف جانے والی کسی بھی مذہبی روایت کو محض “مذہبی آزادی” کے نام پر تحفظ نہیں دیا جا سکتا۔ ان کے مطابق اگر کسی روایت سے انسانی وقار، آزادی یا بنیادی حقوق متاثر ہوں تو عدالت کا مداخلت کرنا ضروری ہے۔

یہ سماعت صرف ایک قانونی مقدمہ نہیں بلکہ اس سوال کا آئینہ بنتی جا رہی ہے کہ ہندوستان اپنی تہذیبی شناخت، آئینی اقدار اور مذہبی آزادیوں کے درمیان توازن کیسے قائم رکھے گا۔ آج جب نفرت کی سیاست معاشرتی رشتوں کو کمزور کر رہی ہے، ایسے میں عدلیہ کی یہ گفتگو پورے ملک کے لیے ایک فکری پیغام بھی بن گئی ہے کہ ہندوستان کی اصل طاقت اس کی کثرت میں وحدت، رواداری اور باہمی احترام میں پوشیدہ ہے۔

ALIF NEWS

Supreme Court Raises a Civilisational Question on Religion and the Constitution

New Delhi:
During the ongoing Sabarimala reference hearing, the Supreme Court of India raised a profound question that goes beyond law and touches the very soul of Indian civilisation. The Court asked what would happen to India’s civilisational fabric if every religious practice and tradition began to be challenged before constitutional courts.

The nine-judge Constitution Bench was hearing arguments related to the Dawoodi Bohra community and the power of excommunication exercised by its religious head. During the hearing, Justice B. V. Nagarathna observed that religion remains deeply intertwined with Indian society, culture, family structures, and civilisational continuity. She cautioned that indiscriminate judicial scrutiny of every religious matter could deeply disturb that social balance.

Justice M. M. Sundresh similarly remarked that if courts begin intervening in every internal religious dispute, “religions will break,” as every practice could become a subject of endless litigation.

The observations come at a sensitive time when India continues to witness rising religious polarisation and communal distrust in different parts of the country. While the Constitution guarantees individual rights and dignity, India’s civilisational identity has historically rested upon coexistence, pluralism, and spiritual diversity.

Senior Advocate Raju Ramachandran argued before the Court that no religious practice which violates constitutional morality and fundamental rights should remain beyond judicial scrutiny. According to him, courts cannot adopt a complete “hands-off” approach when human dignity and liberty are at stake.

The hearing is increasingly becoming more than a constitutional debate. It reflects a deeper national conversation about how India can preserve harmony between constitutional values, religious freedom, and its plural civilisational ethos. At a time when hatred and division threaten social unity, the Court’s reflections carry a wider moral message — that India’s enduring strength lies in tolerance, coexistence, and mutual respect.

அலிஃப் நியூஸ்

மதம், அரசியல் மற்றும் இந்திய நாகரிகம் குறித்து உச்சநீதிமன்றத்தின் முக்கிய கேள்வி

புதுதில்லி:
Supreme Court of Indiaயில் நடைபெற்று வரும் சபரிமலை வழக்கின் விசாரணையில், இந்திய நாகரிகத்தின் அடிப்படை ஆவியையே தொடும் ஒரு முக்கியமான கேள்வியை உச்சநீதிமன்றம் எழுப்பியுள்ளது. ஒவ்வொரு மத பழக்கவழக்கமும் நீதிமன்றத்தில் சவாலுக்குள்ளாகத் தொடங்கினால், இந்திய நாகரிகத்தின் நிலை என்ன ஆகும் என்று நீதிமன்றம் கேள்வி எழுப்பியது.

ஒன்பது நீதிபதிகள் கொண்ட அரசியல் சாசன அமர்வு, தாவூதி போஹ்ரா சமூகத்தில் மதத் தலைவரின் “விலக்கு” அதிகாரம் குறித்து விசாரித்து வந்தது. அப்போது நீதிபதி B. V. Nagarathna இந்திய சமூகம், குடும்ப அமைப்பு மற்றும் நாகரிக வாழ்க்கையுடன் மதம் மிகவும் நெருக்கமாக இணைந்துள்ளது என்று குறிப்பிட்டார்.

நீதிபதி M. M. Sundresh, நீதிமன்றங்கள் ஒவ்வொரு மத விவகாரத்திலும் தலையிட்டால் “மதங்களே உடைந்து போகும்” என்ற கவலையையும் வெளியிட்டார்.

இந்தக் கருத்துக்கள் வெளியாகும் நேரத்தில், நாட்டின் பல பகுதிகளில் மத வெறுப்பு, சமூக பிளவு மற்றும் அரசியல் பதற்றங்கள் அதிகரித்து வருகின்றன. ஒருபுறம் அரசியல் சாசனம் தனிநபர் உரிமைகளை பாதுகாக்கிறது; மறுபுறம் இந்திய நாகரிகம் பல நூற்றாண்டுகளாக பல்வகைமை, சகிப்புத் தன்மை மற்றும் ஆன்மீக ஒற்றுமையை அடிப்படையாகக் கொண்டு வளர்ந்துள்ளது.

மூத்த வழக்கறிஞர் Raju Ramachandran, மனித மரியாதை மற்றும் அடிப்படை உரிமைகளை பாதிக்கும் எந்த மத நடைமுறையும் நீதிமன்ற ஆய்விற்கு அப்பாற்பட்டதாக இருக்க முடியாது என்று வாதிட்டார்.

இந்த வழக்கு இன்று ஒரு சட்ட விவாதத்தைத் தாண்டி, இந்தியா தனது அரசியல் சாசன மதிப்புகள், மத சுதந்திரம் மற்றும் நாகரிக அடையாளத்திற்கிடையே எவ்வாறு சமநிலையை பேணும் என்ற பெரிய தேசிய விவாதமாக மாறியுள்ளது. வெறுப்பும் பிரிவினையும் அதிகரித்து வரும் காலத்தில், இந்தியாவின் உண்மையான வலிமை சகிப்புத்தன்மை, ஒற்றுமை மற்றும் பரஸ்பர மரியாதையில்தான் இருப்பதாக இந்த நீதிமன்ற விவாதம் ஒரு ஆழமான செய்தியை வழங்குகிறது۔